کتاب در رقابت با موبایل

پایگاه خبری گفتمان کویر- فرشته حاجی زاده؛ کتاب هنوز در زندگی ما حضور دارد، اما دیگر مثل گذشته سهم زیادی از وقت و توجه مردم را به خود اختصاص نمی‌دهد. کافی است نگاهی به دورهمی‌های خانوادگی، اتوبوس، مترو یا حتی خلوت روزانه افراد بیندازیم؛ در بیشتر مواقع این تلفن همراه است که در دست‌ها قرار دارد، نه کتاب.مسئله فقط کاهش میل به مطالعه نیست؛ شیوه زندگی و الگوی مصرف فرهنگی مردم تغییر کرده است. شبکه‌های اجتماعی با محتوای کوتاه و سریع، فیلم و سریال، بازی‌های آنلاین و انبوهی از اطلاعاتی که هر لحظه در دسترس ماست، برای بخشی از جامعه جایگزین زمانی شده که پیش‌تر به مطالعه اختصاص پیدا می‌کرد.در این میان، افزایش قیمت کتاب و مشکلات اقتصادی نیز نمی‌تواند نادیده گرفته شود. وقتی خرید کتاب برای یک خانواده به هزینه‌ای قابل توجه تبدیل می‌شود، طبیعی است که کتاب در فهرست مخارج ضروری، جایگاه متفاوتی پیدا کند. با این حال، همه ماجرا اقتصادی نیست. حتی کسانی که توان خرید کتاب دارند، گاهی به دلیل کمبود وقت، حواس‌پرتی ناشی از فضای مجازی یا عادت به دریافت محتوای کوتاه، مطالعه عمیق را به تعویق می‌اندازند.از سوی دیگر، نباید تصور کرد هرکس کتاب کاغذی نمی‌خواند، الزاماً با مطالعه بیگانه است. بخشی از مخاطبان امروز، کتاب الکترونیک، کتاب صوتی، مقاله و محتوای آموزشی آنلاین را انتخاب کرده‌اند. بنابراین شاید بهتر باشد به جای پرسش ساده «چرا مردم کتاب نمی‌خوانند؟»، بپرسیم «مردم امروز چگونه و چه چیزی می‌خوانند؟»کتابخانه‌های عمومی، مدرسه، خانواده و رسانه‌ها در این میان نقش مهمی دارند. ترویج کتاب‌خوانی فقط با توصیه به مردم برای مطالعه بیشتر اتفاق نمی‌افتد؛ باید کتاب را دوباره به بخشی از تجربه روزمره و لذت‌بخش زندگی تبدیل کرد.

رقابت کتاب با موبایل، در واقع رقابت بر سر «زمان و توجه» انسان امروز است. اگر قرار است کتاب همچنان جایگاه خود را در زندگی مردم حفظ کند، باید راه‌هایی تازه برای پیوند دادن آن با زندگی نسل جدید پیدا کرد؛ نسلی که بیش از هر زمان دیگری به محتوا دسترسی دارد، اما کمتر از گذشته فرصت تمرکز طولانی بر یک متن را پیدا می‌کند.مسئله کتاب‌خوانی، تنها مسئله کتاب نیست؛ مسئله‌ای درباره سبک زندگی، اقتصاد، آموزش و کیفیت ارتباط ما با جهان پیرامون است.